W du\u017cym skr\u00f3cie, g\u0142\u00f3wna linia obrony bank\u00f3w w sprawach dotycz\u0105cych um\u00f3w kredyt\u00f3w waloryzowanych kursem waluty CHF sprowadza si\u0119 do twierdzenia, i\u017c umowy takie by\u0142y zawierane zgodnie z prawem, a klauzule indeksacyjne by\u0142y jasne i zrozumia\u0142e dla klient\u00f3w, kt\u00f3rzy byli \u015bwiadomi ryzyka zwi\u0105zanego z kredytem indeksowanym do waluty obcej i podj\u0119li \u015bwiadom\u0105 decyzj\u0119 o zaci\u0105gni\u0119ciu takiego kredytu.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie wskazuj\u0105 one na korzy\u015bci, jakie przynios\u0142a kredytobiorcom decyzja o skorzystaniu z tego rodzaju oferty, podkre\u015blaj\u0105c przy tym, i\u017c wzrost kursu franka szwajcarskiego by\u0142 czynnikiem zewn\u0119trznym, na kt\u00f3ry nie mia\u0142y wp\u0142ywu, a wi\u0119c nie ponosz\u0105 one odpowiedzialno\u015bci za zmiany kursu tej waluty, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na wysoko\u015b\u0107 rat kredyt\u00f3w. Zwracaj\u0105 ponadto uwag\u0119 na to, i\u017c kursy kupna i sprzeda\u017cy waluty CHF, zawarte w ich indywidualnych tabelach, ustalane s\u0105 wed\u0142ug \u015bci\u015ble okre\u015blonych procedur, nierzadko z zastosowaniem \u015brednich kurs\u00f3w walut NBP.<\/p>\n
Z biegiem czasu banki sta\u0142y si\u0119 jednak bardziej kreatywne i zacz\u0119\u0142y wysuwa\u0107 wzgl\u0119dem roszcze\u0144 frankowicz\u00f3w zarzuty o charakterze materialnoprawnym, z kt\u00f3rych jako najcz\u0119\u015bciej spotykane wymieni\u0107 nale\u017cy: zarzut nadu\u017cycia prawa podmiotowego, zarzut przedawnienia, zarzut potr\u0105cenia oraz zarzut zatrzymania. Ich om\u00f3wieniu po\u015bwi\u0119cone zostan\u0105 obie cz\u0119\u015bci niniejszego artyku\u0142u.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.20.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.20.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.21.0″ text_font=”||||||||” header_font=”||||||||” header_2_font=”Playfair Display|700|||||||” header_2_font_size=”38px” header_2_letter_spacing=”1px” header_2_line_height=”1.4em” header_3_font=”Poppins|700||on|||||” header_3_text_color=”#edbb5f” header_3_font_size=”14px” header_3_letter_spacing=”1px” header_3_line_height=”2em” max_width=”1000px” module_alignment=”center” custom_padding=”0px||||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”]
Zarzut nadu\u017cycia prawa podmiotowego znajduje podstaw\u0119 w tre\u015bci art. 5 k.c., zgodnie z kt\u00f3rym nie mo\u017cna czyni\u0107 ze swego prawa u\u017cytku, kt\u00f3ry by by\u0142 sprzeczny ze spo\u0142eczno \u2013 gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Takie dzia\u0142anie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwa\u017cane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jest to klauzula generalna o najszerszym polu zastosowania, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy zapewnieniu zgodno\u015bci norm prawnych i opartych na tych normach rozstrzygni\u0119\u0107 z obowi\u0105zuj\u0105cymi w spo\u0142ecze\u0144stwie normami pozaprawnymi.<\/p>\n
Podnosz\u0105c zarzut nadu\u017cycia prawa podmiotowego przez kredytobiorc\u00f3w, banki uzasadniaj\u0105 go mi\u0119dzy innymi tym, i\u017c \u017c\u0105danie zwrotu nienale\u017cnego \u015bwiadczenia ma na celu doprowadzenie do sytuacji, w kt\u00f3rej zniweczone zostan\u0105 skutki przesuni\u0119\u0107 maj\u0105tkowych dokonanych bez tytu\u0142u prawnego, jednak spos\u00f3b takiego przesuni\u0119cia uzna\u0107 nale\u017cy za sprzeczny ze spo\u0142eczno \u2013 gospodarczym przeznaczeniem takiego prawa, bowiem jako takie zmierza ono do ukszta\u0142towania na nowo relacji z bankiem w taki spos\u00f3b, \u017ce powodowie znale\u017aliby si\u0119 w spos\u00f3b nieuzasadniony w znacz\u0105co uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych kredytobiorc\u00f3w. Powo\u0142uj\u0105 si\u0119 one r\u00f3wnie\u017c na naruszenie przez kredytobiorc\u00f3w zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n
S\u0105dy dokonuj\u0105 oceny przedmiotowego zarzutu przez pryzmat zasady tzw. \u201eczystych r\u0105k\u201d, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwia stronie skuteczne powo\u0142ywanie si\u0119 na cudz\u0105 nieuczciwo\u015b\u0107, je\u015bli sama post\u0105pi\u0142a nieuczciwie (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 26 maja 2020 roku, sygn. akt I PK 145\/19, LEX nr 302884). Trudno natomiast m\u00f3wi\u0107 o uczciwo\u015bci bank\u00f3w w sytuacji, gdy konstruuj\u0105c umowy kredyt\u00f3w frankowych, naruszy\u0142y one szereg przepis\u00f3w, kt\u00f3re skutkowa\u0142y ich niewa\u017cno\u015bci\u0105, za\u015b ze wzgl\u0119du na brak rzetelnej informacji o ryzyku walutowym, uniemo\u017cliwi\u0142y kredytobiorcom rozpoznanie skali ryzyka zwi\u0105zanego z tego rodzaju umowami (por. wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 roku, sygn. akt III C 1655\/19, niepubl.).<\/p>\n
Fakt, \u017ce umowy takie obowi\u0105zywa\u0142y przez wiele lat i by\u0142y realizowane przez kredytobiorc\u00f3w nie oznacza z kolei, i\u017c dosz\u0142o do konwalidacji ich pierwotnej wadliwo\u015bci (wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 grudnia 2021 roku, sygn. akt I ACa 619\/21, niepubl.).<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.20.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.20.4″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.20.4″ text_font=”||||||||” header_font=”||||||||” header_2_font=”Playfair Display|700|||||||” header_2_font_size=”38px” header_2_letter_spacing=”1px” header_2_line_height=”1.4em” header_3_font=”Poppins|700||on|||||” header_3_text_color=”#edbb5f” header_3_font_size=”14px” header_3_letter_spacing=”1px” header_3_line_height=”2em” max_width=”1000px” module_alignment=”center” custom_padding=”0px||||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”]
Zarzut przedawnienia w spos\u00f3b oczywisty dotyczy wy\u0142\u0105cznie roszcze\u0144 maj\u0105tkowych frankowicz\u00f3w, bowiem roszczenie o ustalenie niewa\u017cno\u015bci umowy kredytu, jako roszczenie niemaj\u0105tkowe, nie ulega przedawnieniu. Banki powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na przedmiotowy zarzut podnosz\u0105, i\u017c roszczenie o zwrot nienale\u017cnie pobranych rat kapita\u0142owo \u2013 odsetkowych nale\u017cy traktowa\u0107 jako roszczenie okresowe, do kt\u00f3rego, zgodnie z tre\u015bci\u0105 art. 118 k.c. zastosowanie ma trzyletni termin przedawnienia.<\/p>\n
S\u0105dy nie maj\u0105 jednak w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, i\u017c powo\u0142ane roszczenie nie ma charakteru okresowego. Z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93\/13\/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunk\u00f3w w umowach konsumenckich, a tak\u017ce utrwalonego orzecznictwa Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE (a zw\u0142aszcza wyroku z dnia 10 czerwca 2021 roku, sygn. akt C \u2013 776\/19) wynika bowiem, \u017ce termin na wytoczenie pow\u00f3dztwa przez konsumenta o zwrot kwot nienale\u017cnie zap\u0142aconych na podstawie nieuczciwych warunk\u00f3w umowy nie mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 biegu przed uzyskaniem przez niego \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce w jego umowie znajduj\u0105 si\u0119 rzeczone nieuczciwe warunki.<\/p>\n
Bieg przedawnienia rozpoczyna si\u0119 zatem dopiero w momencie, gdy konsument uzyska\u0142 faktyczn\u0105 wiedz\u0119, \u017ce w jego umowie przedsi\u0119biorca zastosowa\u0142 niedozwolone postanowienia umowne albo s\u0105d w wyroku ustali\u0142, \u017ce w umowie konsumenckiej przedsi\u0119biorca zastosowa\u0142 niedozwolone postanowienia umowne wzgl\u0119dem konsumenta, w zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3ra z powy\u017cszych okoliczno\u015bci wyst\u0105pi\u0142a pierwsza.<\/p>\n
Nie ma przy tym znaczenia, \u017ce \u015bwiadczenia by\u0142y dokonywane przez kredytobiorc\u00f3w ratalnie, poniewa\u017c roszczenie o ich zwrot ma charakter \u015bwiadczenia jednorazowego co oznacza, \u017ce zastosowanie w stosunku do niego powinna mie\u0107 og\u00f3lna regulacja zawarta w powo\u0142ywanym ju\u017c przepisie art. 118 k.c. (por. m.in. wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 lutego 2022 roku, sygn. akt I ACa 1000\/21, niepubl.).<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.21.0″ _module_preset=”default” background_color=”#171717″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row column_structure=”1_4,1_4,1_4,1_4″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”1″ _builder_version=”4.21.0″ _module_preset=”default” width=”90%” max_width=”2560px” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.21.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.21.0″ text_font=”Poppins|300|||||||” text_text_color=”#FFFFFF” text_letter_spacing=”1px” text_line_height=”2em” max_width=”550px” locked=”off” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”]